Kỹ năng lái xe đường đèo: Kinh nghiệm khi lái số sàn và tự động

NGÀY ĐĂNG: 01/02/2024 | DANH MỤC: Kiến thức

Đa số chúng ta thường di chuyển trên các cung đường quốc lộ bằng phẳng nhiều hơn là phải di chuyển trên đường đèo. Do đó, khi phải lái xe trên những đoạn đường hiểm trở như vậy khiến các tài xế không khỏi lo lắng.

Kỹ năng lái xe đường đèo là một kỹ năng quan trọng cần có cho bất kỳ tài xế nào. Bài viết dưới đây, Phú Cường Auto gửi đến bạn các kinh nghiệm khi lái xe trên đường đèo nhé.

I. Các kinh nghiệm, kỹ năng lái xe đường đèo 

1. Kiểm tra, bảo dưỡng xe trước mỗi chuyến đi

Trước mỗi chuyến đi, cần đưa xe đi kiểm tra bảo dưỡng các hệ thống, chi tiết xe đảm bảo cho việc vận hành ổn định và trơn tru cho những chuyến đi đường dài; đặc biệt là kiểm tra hệ thống phanh, chất lượng dầu phanh, tình trạng lốp xe…

Bên cạnh đó cũng cần kiểm tra hệ thống gạt, điều hòa, ống xả, hệ thống đèn xe, còi, kiểm tra dầu động cơ, nước rửa kính… để mọi thứ đảm bảo mọi thứ hoạt động tốt khi cần thiết.

2. Ghi nhớ nguyên tắc “lên già – xuống non”

Sử dụng số phù hợp với độ dốc của đèo, nếu số thấp quá có thể sẽ làm động cơ bị quá nhiệt thì số cao quá dễ làm mất kiểm soát.

Ra vào số theo nguyên tắc “lên già – xuống non”, nghĩa là khi leo lên thì tăng số muộn hơn, còn khi đổ đèo thì về (xuống) số sớm hơn so với lúc điều khiển trên đường bằng. Cố gắng giữ máy vận hành ở số thấp và “lên số nào – xuống số đó”.

  

3. Đổ đèo an toàn

Khi đổ đèo, xe sẽ có xu hướng lao nhanh theo quán tính. Vì vậy, lái xe cần hạn chế rà phanh liên tục, tránh làm hệ thống phanh chịu áp lực, gây nóng, cháy phanh, thậm chí mất phanh.

Thay vào đó, bạn cần sử dụng phanh động cơ để có thể kiểm soát tốc độ một cách an toàn.

Trước tiên, tài xế cần chuyển về chế độ số tay, cho về số D3, L2 hoặc M. Tuy nhiên, nếu xe vẫn lao nhanh thì tiếp tục hạ số, kéo cần về D2, L hoặc M lần nữa. Sau khi chọn số phù hợp, lái xe có thể duy trì tốc độ xe trong khoảng 40 – 50 km/h, mà không cần ra phanh liên tục.

4. Không nên rà phanh liên tục

Khi chạy ở nơi dốc núi, nhiều người có xu hướng sử dụng phanh liên tục để hãm tốc độ. Tuy nhiên, đây lại là thói quen và kỹ năng lái không có lợi cho xe.

Rà phanh liên tục sẽ khiến má phanh nóng, dẫn tới mất ma sát, có thể cháy may-ơ và làm giảm tác dụng của phanh.
Để hãm tốc độ xe khi đổ đèo, nên chau dồi kỹ năng dùng số kết hợp với phanh.

Phanh hoạt động tốt nhất sau khi đã về số hoặc phải giảm tốc độ khẩn cấp. Tuy nhiên, ngay cả khi phải dùng để giảm tốc độ cũng cần tránh phanh gấp, đặc biệt lúc xe đang vào góc nghiêng.

5. Hạn chế ôm vạch chia đường

Điều kiện đường đèo dốc thường nhỏ hẹp hơn với đường ở địa hình bằng phẳng, việc lái xe trên các cung đường này đòi hỏi tính linh hoạt để đảm bảo tính an toàn cho mình và những xe chạy ngược chiều.

Khi lái xe trên đường dốc cần chú ý quan sát, nhường đường cho các xe lớn hơn khi vào cua… Sử dụng còi hay nháy đèn báo hiệu các xe khác khi tầm nhìn bị hạn chế.

6. Sử dụng đèn phù hợp

Nếu đi đường đèo vào ban ngày, trời nhiều sương, mây mù thì bạn nên bật đèn sương mù và đèn định vị LED. Còn khi lái xe vào ban đêm, bạn nên bật đèn pha và lưu ý chuyển từ đèn chiếu xa sang chiều gần khi có xe ngược chiều và lúc vào cua.

7. Chú ý khi vượt xe trên đường đèo

Trong bất kỳ điều kiện đường xá nào, khi cần vượt xe đều phải chú ý quan sát và có báo hiệu cho các xe phía trước để đảm bảo quá trình vượt xe được an toàn.

Với đường đèo dốc vượt xe cần phải chú ý hơn do các đoạn cua liên tục, hạn chế tầm nhìn và độ dốc lớn khiến xe cần nhiều sức mạnh hơn.

Khi vượt xe cần chú ý quan sát đường, đảm bảo không gian đủ an toàn để vượt lên, ra tín hiệu báo cho xe phía trước và chuyển cần số phù hợp để đủ sức mạnh cho xe vượt qua; hạn chế việc “vượt xe đôi” (vượt cùng lúc 2 – 3 xe) khi không thật sự chắc chắn.

8. Quan sát đồng hồ lái, nhiệt độ nước làm mát

Khi lái xe trên đường đèo dốc, động cơ của xe sẽ làm việc “nặng nhọc” hơn so với khi đi trên đường bằng phẳng, hệ thống làm mát động cơ hoạt động hết công suất để đảm bảo xe không quá nhiệt.

Vì thế cần quan sát mức nhiệt độ nước làm mát động cơ nằm ở mức an toàn. Nếu động cơ của xe quá nóng thì nên dừng xe lại ở những đoạn đường trống, tầm nhìn thông thoáng để xe tạm nghỉ trước khi xuất phát trở lại.

9. Chú ý độ dốc, các biển báo khúc cua

Việc quan sát độ dốc của các đoạn đường, biển báo khúc cua giúp bạn lường trước đoạn đường sắp đến và điều khiển chân ga, hộp số cho phù hợp cũng như muốn vượt xe an toàn.

10. Tránh tình trạng phanh gấp, dừng đột ngột

Khi có ý định dừng xe lại nghỉ chân, hay bắt gặp một khung cảnh đẹp không thể nào bỏ qua, hãy quan sát những xe ở phía sau, bật đèn báo rẽ để thông báo cho các xe khác mình đang muốn dừng lại.

Tránh tình trạng phanh gấp, dừng đột ngột, dẫn đến những xe phía sau không xử lý kịp, dễ gây ra tai nạn.

Vị trí dừng xe cần tránh các khúc cua tầm nhìn kém cũng như những đoạn đường hẹp gây cản trở đường lưu thông của các phương tiện khác. Bật đèn báo hiệu khẩn cấp khi cần thiết để đảm bảo tính an toàn hơn khi dừng xe trên đường đèo.

11. Nếu đường đèo dốc không rải nhựa:

Có 3 nguyên tắc khi đi vào đường đèo dốc xấu:

  • Thứ nhất, bạn cần phải theo dõi tình hình thời tiết ở nơi sắp đến. Mưa lớn sẽ ảnh hưởng đến chất lượng đường và sự an toàn của bạn.
  • Thứ hai, bạn cần phải đi chậm và cua rộng hơn so với mặt đường rải nhựa.
  • Thứ ba, hãy báo cho người khác biết nơi bạn đi đến để có thể ứng cứu trong trường hợp bất chắc.

II. Những lưu ý trước khi lái xe đường đèo

Trước khi đi đèo, lái xe nên kiểm tra kỹ các yếu tố sau đây:

Kiểm tra lốp: kiểm tra áp suất và độ mòn của lốp. Nếu thấy lốp ô tô đã sử dụng trên 5 – 6 năm và bị mòn thì bạn nên thay mới để đảm bảo an toàn cho chuyến đi. 

Kiểm tra phanh: kiểm tra hệ thống phanh, má phanh, dầu phanh,… Nếu thấy dấu hiệu bất thường như: phanh bị kêu, bị nặng, bàn đạp phanh thấp thì cần mang xe đi bảo dưỡng.

Kiểm tra gạt mưa: gạt mưa có tác dụng làm sạch kính lái, đảm bảo tầm nhìn cho lái xe. Do đó, trước khi đi đèo, bạn nên kiểm tra lại gạt mưa và thay thế nếu bộ phận này gặp hư hỏng.

Kiểm tra nhiên liệu: trên đường đèo thường ít có trạm xăng dầu, nên tốt nhất bạn nên đổ đầy nhiên liệu trước khi bắt đầu chuyến hành trình.

III. Các mẹo lái xe trong trời mưa trên cung đường đèo

Lái xe một cách mượt mà trên cung đường đèo: để tăng tính ổn định và an toàn khi lái xe trong trời mưa trên cung đường đèo, hãy áp dụng các mẹo sau:

  • Tránh phanh gấp: Sử dụng hệ thống phanh một cách nhẹ nhàng và tránh phanh gấp để không làm mất kiểm soát xe.
  • Điều khiển tốc độ: Giữ tốc độ ổn định và không tăng hoặc giảm tốc độ quá nhanh. Điều này giúp tránh trượt và duy trì sự ổn định trên đường.
  • Dùng phanh động cơ: Khi xuống dốc, sử dụng phanh động cơ (đưa cần số xuống số thấp) để giảm tốc độ một cách an toàn. Tránh việc phanh gấp có thể dẫn đến trượt và mất lái.

Khi lái xe trong trời mưa trên cung đường đèo, hãy luôn giữ khoảng cách an toàn với xe phía trước. Điều này cho phép bạn có thời gian phản ứng và tránh va chạm trong trường hợp khẩn cấp.

Khoảng cách an toàn tùy thuộc vào tốc độ và điều kiện đường mưa, nhưng thường nên là ít nhất 3-4 giây.

Kỹ năng lái xe an toàn trong trời mưa: để lái xe an toàn trong trời mưa trên cung đường đèo, bạn cần phải có kỹ năng lái xe phù hợp:

Tập trung vào đường: Trong thời tiết mưa, cần tập trung cao độ vào việc lái xe, đi đúng làn đường và môi trường xung quanh. Hãy loại bỏ các yếu tố gây phân tâm như điện thoại di động hoặc cuộc trò chuyện với người khác.

Điều chỉnh tốc độ: Lái xe chậm lại và điều chỉnh tốc độ phù hợp với điều kiện đường mưa. Hạn chế việc vượt xe và tuân thủ tốc độ giới hạn.

Sử dụng đèn chiếu sáng: Bật đèn pha và đèn sương mù để tăng khả năng nhìn thấy và được nhìn thấy bởi các phương tiện khác trên đường.

Tránh cung đường đèo nếu có thể: Nếu điều kiện trời mưa quá xấu và không an toàn, hãy xem xét lựa chọn tuyến đường khác để tránh cung đường đèo.

Điều chỉnh tốc độ lái xe chậm lại và điều chỉnh tốc độ phù hợp với điều kiện đường mưa

IV. 5 tình huống nguy hiểm bất ngờ thường gặp trên đường đèo

Đối mặt với những tình huống bất ngờ, tài xế luôn cần giữ bình tĩnh, tập trung và áp dụng các kỹ năng lái xe ô tô đường đèo an toàn để xử lý hiệu quả.

1. Xe phía trước giảm tốc đột ngột

Trên đường đèo, có thể xảy ra tình huống khi xe phía trước giảm tốc đột ngột do địa hình khúc khuỷu hoặc sự xuất hiện của chướng ngại vật. Trong trường hợp này, bác tài phải giữ khoảng cách an toàn và phản ứng nhanh bằng cách giảm tốc độ hoặc phanh để tránh va chạm.

2. Gặp xe ngược chiều trong khúc cua

Khi lái xe trên đường đèo, có thể gặp xe ngược chiều trong khúc cua, đòi hỏi tài xế xe ô tô phải cẩn thận và nhường đường cho xe đối diện. Khi vào khúc cua khuất tầm nhìn, hãy giảm tốc độ và sử dụng còi để cảnh báo.

3. Thay đổi độ dốc đột ngột

Đường đèo thường có sự thay đổi độ dốc đáng kể. Khi tới một khúc cua hoặc đoạn đường thay đổi độ dốc đột ngột, tài xế cần điều chỉnh tốc độ và dùng hệ thống phanh để đảm bảo an toàn.

4. Chướng ngại vật trên đường

Trên đường đèo, có thể xuất hiện chướng ngại vật như đá, đất hoặc vật liệu rơi từ trên đường. Tài xế ô tô lúc này cần phản ứng nhanh bằng cách tránh chướng ngại vật hoặc giảm tốc độ để vượt qua an toàn.

5. Thời tiết xấu

Thời tiết không ổn định như mưa, sương mù có thể làm cho đường trơn trượt và giảm tầm nhìn. Việc tài xế cần làm là giảm tốc độ, sử dụng đèn chiếu sáng phù hợp và tăng cường cảnh giác để đảm bảo an toàn.

V. Cách đổ đèo, dốc an toàn mà bác tài nên biết 

Để xuống đèo, dốc an toàn, người lái cần biết độ dốc thực tế của con dốc, tình trạng địa lý, thời tiết, địa hình, lưu lượng tham gia giao thông mà chọn số hợp lý.

Tốc độ an toàn của xe khi xuống dốc là tốc độ mà người lái có thể làm chủ khi xuống dốc mà ít phải dùng phanh, khi đó chúng ta sẽ xuống gốc bằng ga là chủ yếu.

Xuống dốc bằng ga là khi xuống dốc, chúng ta sẽ dùng ga và để xe chạy theo quán tính.

​Trên xe số tự động, ngoài số D, còn có các vị trí đã được đánh số 3-2-1 hay L, S, M dùng để phanh động cơ khi lái xe xuống dốc.

​Dù là xe số sàn hay số tự động thì vẫn phải dùng phanh động cơ khi xuống dốc.

Khi xuống dốc mà xe trôi nhanh ngoài ý muốn thì ngay lập tức phải đạp phanh và gạt cần số về số thấp hơn. Hoặc chọn số quá thấp thì khi xuống dốc sẽ bị gằn, vòng tua máy lên cao, đi như vậy rất hại xe và người lái sẽ gặp khó khăn khi điều khiển, lúc đó bạn nên chọn cấp số cao hơn.

Nếu chọn số quá cao thì xe sẽ chạy theo quán tính quá lớn, lúc đó sẽ phanh nhiều, gây ra tình trạng mòn má và nhanh hỏng phanh, vậy nên nhanh chóng đệm phanh và chuyển xuống các số thấp hơn.

Khi để số ở vị trí phù hợp với từng con dốc, ta có thể đưa xe xuống dốc an toàn mà vẫn có thể làm chủ tốc độ và có thể dừng lại khi cần, thậm chí dừng xe trong trường hợp khẩn cấp.

Để xe chạy vượt quá tốc độ khi xuống dốc rồi mới phanh liên tục là việc làm sai kỹ thuật, dẫn đến tình huống nguy hiểm. Nếu phanh động cơ ở vị trí số lớn quá, để xe chạy quá nhanh rồi mới giảm số thì cũng sai kỹ thuật, vì khi xe chạy nhanh mà về số thì làm xe khựng lại, thậm chí làm hỏng cả hộp số.

Trước khi vào cua, nên giảm tốc độ, bắt đầu vào cua thì quay vô-lăng nhẹ nhàng vừa đủ để chuyển hướng ôm cua. Theo cảm giác lái và tốc độ vào cua mà quay vô-lăng, tránh quay quá nhiều làm xe bị lắc đuôi, khi hết cua thì từ từ nhẹ nhàng trả lái, tránh trả lái gấp và tuyệt đối không được thả vô-lăng tự quay hoặc xoa.

Với những khúc cua gấp, gập tay áo và có độ dốc lớn, ngoài việc giảm ga trước khi vào cua, người lái cần phải chuyển xuống cấp số thấp để phanh động cơ và khi vào cua, chân ga cũng nên thả lỏng, không đạp ga, sau đó quay vô-lăng để xe chạy theo quán tính, nếu cần có thể phanh nhẹ để giảm tốc độ, để hết dốc cua thì nhẹ nhàng đệm ga và trả lái.

Để đảm bảo an toàn khi đi đường đèo dốc, không nên thay đổi tốc độ đột ngột quá lớn, không phanh gấp nhưng gặp trường hợp khẩn cấp vẫn có thể phanh để dừng được xe.

Khi xuống dốc mà gặp đường trơn, mặt đường có nhiều bùn đất, người lái càng phải thận trọng, cho dù xe bạn có hiện đại đến đâu đi nữa. Gặp phải tình huống này, nên cố gắng chạy xe ở tốc độ ổn định, không đánh lái gấp, không phanh gấp, hãy lái xe ở tốc độ thấp nhất có thể, nếu đường có nhiều vũng bùn nước, thì càng phải cẩn thận hơn.

V. Cách đi đường đèo bằng xe số tự động AT

Tuy cách lái xe số tự động đơn giản hơn xe số sàn nhưng đó chỉ là trong điều kiện bình thường. Còn khi đi đèo sẽ có nhiều trường hợp người lái cần chuyển về chế độ số tay để kiểm soát tốc độ tốt hơn.

Đa phần các dòng xe ô tô hộp số tự động AT, hộp số vô cấp CVT, hộp số ly hợp kép DCT… đều có bố trí cần giống nhau gồm các chế độ: P (đỗ), R (lùi), N (tự đo), D (tiến). Ngoài các ký hiệu số tự động cơ bản này, xe còn thường có thêm ký hiệu số tay ở dạng M+/-, D (D2, D3), L (L2)… Chế độ số tay có thể điều khiển thông qua lẫy chuyển số trên vô lăng hoặc qua cần số.

Leo đèo

Cách leo đèo bằng xe số AT cũng như khi di chuyển đường trường bình thường, người lái chỉ cần để nguyên số D. Khi này ECU sẽ tính toán và tự động chuyển số phù hợp dựa trên vị trí bướm ga và tốc độ.

Đổ đèo

Xuống đèo bằng xe số tự động sẽ hơi phức tạp hơn khi leo đèo. Do khi xuống đèo xe sẽ có xu hướng lao nhanh theo quán tính. Nếu chỉ kiểm soát tốc độ bằng cách rà phanh liên tục thì hệ thống phanh sẽ chịu áp lực lớn, dễ gây nóng phanh, cháy phanh, thậm chí mất phanh. Vì thế để kiểm soát tốt tốc độ khi xe xuống đèo một cách an toàn, người lái cần sử dụng phanh động cơ.

Để phanh động cơ bằng xe số tự động, người lái hãy chuyển về chế độ số tay, cho số về chế độ số thấp D3, L2 hoặc M- tuỳ theo bố trí ở mỗi xe. Khi này độ dốc (thế năng) sẽ là động lực kéo xe, còn động cơ giúp phanh hãm xe.

Trong trường hợp đã chuyển về D3, L2 hoặc M- mà thấy xe vẫn lao nhanh, tốc độ không đảm bảo an toàn (thường là trên 50 km/h), cần dùng đến phanh nhiều thì tiếp tục hạ số, kéo cần số về chế độ D2, L hoặc M- lần nữa. Khi nào tốc độ xe nằm trong khoảng từ 40 – 50 km/h, không cần nhấp chân phanh thì có nghĩa bạn đã chọn được đúng số phù hợp với độ dốc của đèo. Lúc này chỉ cần đạp phanh khi cần thiết, không cần rà phanh liên tục.

Lên/xuống dốc liên tục

Với những đường đèo có nhiều đoạn dốc ngắn cần lên xuống dốc liên tục thì tốt nhất nên chọn chế độ tay để đi đèo. Hãy áp dụng nguyên tắc “lên số nào xuống số đó”. Điều này sẽ giúp bạn không phải thao tác cần số quá nhiều.

VI. Cách đi đường đèo bằng xe số sàn MT

Khi đi đường đèo bằng xe hộp số sàn, người lái cần phải sử dụng côn – ga – số phù hợp với độ dốc của đèo. So với lái xe số tự động thì cách lái xe số sàn đi đèo sẽ phức tạp hơn nhưng cũng không quá khó.

Leo đèo

Khi lèo đèo cần chuyển xe về số thấp để tăng lực kéo như số 3, 2 hoặc 1. Không có bất kỳ quy định vào về việc leo đèo thì chọn số mấy. Bởi việc chọn số sẽ tuỳ thuộc vào độ dốc của con đèo. Và cũng sẽ không nhất định phải giữ nguyên một số để leo đèo mà cần tuỳ chỉnh linh hoạt theo độ dốc của từng đoạn đường đèo.

Theo kinh nghiệm đi đèo xe số sàn, cần phối hợp côn – ga – số sao cho giữ được đà xe và không khiến động cơ bị quá tải. Tuỳ vào công suất, tải trọng xe mà canh vòng tua máy phù hợp. Thông thường vòng tua máy nên trên mức 2.000 vòng/phút để tránh máy xe bị yếu, xe mất đà.

Tuy nhiên cũng không nên để vòng tua máy quá cao như trên 3.000 vòng/phút bởi sẽ khiến động cơ làm việc vất vả.

Đổ đèo

Khi xuống đèo cần sử dụng phanh động cơ. Áp dụng nguyên tắc “lên số nào thì xuống số đó”. Trong trường hợp tốc độ xe xuống dốc vẫn hơi nhanh thì có thể về thấp hơn 1 số so với lúc lên. Nếu khi đang đổ đèo mà gặp đoạn dốc thoải hơn xe bị ghì chậm thì có thể đạp côn để xe trôi tự do một đoạn ngắn sau đó nhả côn để xe tiếp tục được hãm bằng động cơ.

Lưu ý tránh ra vào số liên tục bởi dễ dẫn đến việc khi cần lại không vào được số phù hợp.


Trên đây là những thông tin về kinh nghiệm lái xe đường đèo tải an toàn mà Phú Cường Auto tổng hợp, mong rằng những thông tin hữu ích giúp các bác tài có một hành trình an toàn và tốt đẹp nhất. Liên hệ ngay với chúng tôi, khi bác tài có nhu cầu mua xe tải làm ăn nhé.

Hãy liên hệ ngay với Ô tô Phú Cường nắm bắt cơ hội mua xe làm ăn giá tốt nhất thị trường, trả trước nhẹ nhàng cùng nhiều ưu đãi hấp dẫn, nhận quà tặng tổng trị giá lên đến 100 triệu đồng.

Otophucuong.vn